14 marzec 2017

223 lata temu urodził się generał Józef Bem. Uczestnik Powstania Listopadowego, Powstania Węgierskiego oraz Feldmarszałek armii Imperium Osmańskiego. Bohater trzech narodów – Polski, Węgier i Turcji.

Józef Bem urodził się 14 marca 1794 roku w Tarnowie. W 1809 roku został przez rodziców umieszczony w warszawskiej Szkole Aplikacyjnej Artylerii i Inżynierii. W 1810 został mianowany podporucznikiem artylerii, a na początku 1812 roku w wieku 18 lat awansował na porucznika artylerii klasy I. W latach 1812-13 wziął udział w wojnie Francji z Rosją. Został odznaczony Krzyżem Kawalerskim Legii Honorowej za zasługi w obronie Gdańska przed połączoną armią rosyjsko-pruską w 1813 roku.

 

Po klęsce Napoleona służył w wojsku Królestwa Polskiego w stopniu kapitana. Od 1815 roku przeprowadzał doświadczenia z rakietami bojowymi tzw. racami kongrewskimi. W czasie jednej z takich prób w kwietniu 1819, został poważnie poparzony w wyniku wybuchu masy palnej, która opaliła mu całą twarz. W tym roku sporządził w języku francuskim raport „Notes sur les fusees incendiares” poświęcony swoim eksperymentom. W 1822 wstąpił do Wolnomularstwa Narodowego, z tego powodu został wydalony z armii. W 1829 roku wyjechał do Galicji.

 

W związku z wybuchem powstania listopadowego Józef Bem 10 marca 1831 przybył do Warszawy gdzie w stopniu majora objął dowództwo 4. baterii lekkokonnej w sile 12 armat i 291 żołnierzy. W trakcie działań wojennych dał się poznać jako odważny dowódca, umiejący wykorzystać artylerię konną na polu walki. Po zwycięskiej bitwie pod Iganiami 10 kwietnia 1831 roku został awansowany do stopnia podpułkownika. W bitwie pod Ostrołęką 31 maja 1831 roku szarża artyleryjska podpułkownika Bema zmniejszyła znacznie rozmiary porażki Polaków. W czasie obrony Warszawy był dowódcą artylerii czynnej, został odznaczony Złotym Krzyżem Orderu Virtuti Militari i awansowany na generała brygady. Po upadku Warszawy Bemowi udało się przedostać do Prus gdzie jego jednostka została rozwiązana.

Obraz Januarego Suchodolskiego. Na pierwszym planie artyleria polska z okresu Powstania listopadowego.

Po upadku Powstania Listopadowego udał się na emigrację do Niemiec, a następnie do Francji. Związał się z ugrupowaniem emigracyjnym Hotel Lambert. Był monarchistą i zwolennikiem księcia Adama Jerzyego Czartoryskiego. W 1833 Bem brał udział w próbach stworzenia polskiej armii w Belgii, Egipcie i Portugalii. 15 marca 1835 roku założył Towarzystwo Politechniczne Polskie w Paryżu, którego był pierwszym prezesem. Organizacja zajmowała się kształceniem technicznym Polaków na emigracji, podnoszeniem ich kwalifikacji zawodowych oraz pomocą w zdobywaniu pracy. Długofalowym celem była nauka nowoczesnych wówczas technologii oraz przeniesienie ich w przyszłości do ojczyzny.

 

Brał udział także w Wiośnie Ludów. W październiku 1848 roku przybył do Wiednia, w którym wybuchła rewolucja. Był faktycznym dowódcą obrony rewolucyjnego Wiednia, jednak nigdy nie został mianowany dowódcą. Pomimo braku odsieczy ze strony Węgrów Bem nie poddał się i razem ze swoim wojskiem podjął nie równą walkę z wojskami cesarskimi, którą zakończył kapitulacją 31 października 1848 roku. Nie chciał się jednak poddać i w przebraniu woźnicy uciekł na Węgry.

 

W czasie kampanii zimowej Powstania Węgierskiego (grudzień 1848 – marzec 1849) zyskał sławę wielkiego wodza. W dniach od 19 grudnia 1848 do 13 stycznia 1849 dowodząc 8-tysięcznym korpusem odrzucił 10-tysięczny korpus gen. Antona Puchnera i wyzwolił północny Siedmiogród. W lutym wkroczył na Bukowinę, w marcu cały Siedmiogród był w węgierskich rękach. Józef Bem został bohaterem narodowym Węgrów. W czerwcu 1849 roku Austria otrzymała wsparcie od Rosji. 17-tysięczna armia powstańcza miała przeciwko sobie 56-tysięczną armię austriacko-rosyjską. W sierpniu korpus Bema został zepchnięty do Banatu. 7 sierpnia 1849 Bem został mianowany przez przywódcę powstania Lajosa Kossutha naczelnym wodzem armii węgierskiej. 9 sierpnia Austriakom udało się ostatecznie pokonać powstańców dzięki wygranej pod Temeszwarem. Cztery dni później pod Világos podpisano kapitulację powstania, a Bem przekroczył granicę z Turcją.

Bem jako dowódca armii siedmiogrodzkiej namalowany przez węgierskiego artystę Józsefa Tyrolera.

 

Po przybyciu do Turcji zmienił wiarę na Islam aby móc wstąpić do armii sułtana. Wraz ze zmianą wiary przyjął też imię Murat Pasza Opracował także plany reorganizacji armii tureckiej, budowy twierdz pogranicznych, rozbudowy otaczających Turcję umocnień, a także projekty uregulowania przepływających przez ten kraj rzek Tygrysu i Eufratu W październiku 1850 roku w Aleppo wybuchły krwawe zamieszki zainicjowane przez Beduinów z powodu nieumiejętnej polityki miejscowego tureckiego gubernatora. Wymierzone one były zarówno w turecką władzę na tym terenie, jak i w syryjskich chrześcijan. Miasto zostało otoczone przez 30 tysięczne wojska powstańcze, a nomadzi domagali się okupu grożąc w razie odmowy spaleniem Aleppo oraz wymordowaniem mieszkańców. Ostatnią bitwą, jaką stoczył Józef Bem, była uwieńczona sukcesem obrona Aleppo przed najazdem arabskich nomadów. W czasie obrony miasta, generał miał do dyspozycji zaledwie 1200 żołnierzy. listopadzie 1850 Bem zachorował na malarię azjatycką. Zmarł w nocy 10 grudnia.

Józef Bem w Turcji.

Zwłoki Józefa Bema spoczęły w Aleppo na muzułmańskim cmentarzu wojskowym Dżebel el Isam. W 1926 zawiązano „Komitet dla sprowadzenia zwłok gen. J. Bema Udało się tego dokonać i 30 czerwca 1929 roku w Tarnowie odbyły się uroczystości pogrzebowe. Ze względu na przejście na islam, Bem nie mógł zostać pochowany na cmentarzu katolickim. Jego ciało zwłoki spoczęły w mauzoleum w Parku Strzeleckim w Tarnowie.

 Mauzoleum Józefa Bema w Tarnowie.

 

Pomimo niewątliwie wybitnego życiorysu, Józef Bem jest w polskiej historii postacią nieco zapomnianą. Warto zatem przed zbliżającym się 23 marca Dniem Przyjaźni Polsko-Węgierskiej przypomnieć sobie życiorys tego wybitnego wojskowego, bohatera  trzech narodów - Polski, Węgier oraz Turcji

 

Wspieraj Media Narodowe

Komentarze

Narodowcy.net

Narodowcy.net to portal młodego pokolenia polskich nacjonalistów. W świecie przesiąkniętym ideami multikuluralizmu i liberalizmu, chcemy przypominać o wartościach za które Polacy od zawsze walczyli i umierali: Bogu, Honorze, Ojczyźnie. 

Najczęściej komentowane

We use cookies to improve our website. Cookies used for the essential operation of this site have already been set. For more information visit our Cookie policy. I accept cookies from this site. Agree