W Krakowie 4.11 odbyło się uroczyste odsłonięcie pomnika upamiętniającego dwukrotnego premiera Węgier i przyjaciela Polaków Pála Telekiego. Monument stanął przy ulicy Rajskiej. Uhonorowany prezes rady ministrów między innymi nie wyraził zgody na udział Węgier w zbrojnej inwazji przeciwko Polsce w 1939 r.
Pierwotnie odsłonięcie monumentu wraz z oficjalnymi uroczystościami miało mieć miejsce w dniach 9-10. 11. Jednak plany zostały pokrzyżowane z powodu panującej sytuacji epidemiologicznej. W dniach od 5 do 24 listopada na terenie biblioteki, przy ulicy Rajskiej będzie można oglądać plenerową wystawę „Pál Teleki i Polska”. Została przygotowana przez Węgierskie Archiwum Narodowe oraz Archiwum w Segedynie, udostępniona w Polsce przez krakowski IPN. Ponadto zainteresowani mogą zgłębić swoją wiedzę o premierze i jego działalności dzięki biografii polityka wydanej przez IPN pt. „Pál Teleki (1879–1941)” autorstwa Balázsa Ablonczego.
🇭🇺🇵🇱 Uroczystość odsłonięcia pomnika przy ul. Rajskiej w Krakowie wraz z wydarzeniami towarzyszącymi miała się odbyć w przededniu Święta Niepodległości, ponieważ Pál Teleki dobrze zasłużył się dla Rzeczpospolitej. Z powodu sytuacji epidemiologicznej ceremonia została odwołana. pic.twitter.com/6T64Vs30Qh
— IPN Kraków (@ipn_krakow) November 4, 2020
Pisanie o Pála Telekim jako wielkim przyjacielu Polaków jest uzasadnione. To on w kluczowym momencie wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r., sprawując tekę premiera apelował do państw Ententy o pomoc dla Warszawy. Dzięki niemu Wojsko Polskie otrzymało gigantyczne wsparcie materiałowe po byłej armii austro-węgierskiej. W latach 1919-1921 nad Wisłę dotarło między 100 milionów naboi karabinowych oraz duża ilość różnego rodzaju sprzętu. Latem 1939 r. kiedy drugi raz sprawował tekę prezesa rady ministrów, nie zgodził się na udział Węgier w niemieckiej inwazji na Polskę. Na tym wsparcie się nie skończyło. Polscy uchodźcy cywilni i żołnierze zostali przyjęci na Węgrzech. Wielu z nim umożliwiono dotarcie do Francji.
Prędzej wysadzę nasze linie kolejowe, niż wezmę udział w inwazji na Polskę. - premier Węgier Pál Teleki
W 2001 r. hrabia Teleki został pośmiertnie odznaczony Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Zasługi Rzeczypospolitej Polskiej.
narodowcy.net/krakow.ipn.gov.pl/sejm.gov.pl
